Vroeger dachten we dat liefde gaat over opgaan in elkaar, over het “wij” dat de individuele “ikken” uitwist.
Maar psychologen waarschuwen: totale samensmelting is gevaarlijk, want zonder gezonde grenzen verandert de relatie niet in een vereniging van twee individuen, maar in afhankelijkheid, waarbij de een stikt van de controle, en de ander – van de verantwoordelijkheid voor het geluk van een ander, meldt de correspondent van .
De monografie van psychoanalytica Irina Minasyan zegt het ronduit: de lijn tussen gehechtheid en afhankelijkheid is erg dun, en het overschrijden ervan is gemakkelijker dan het lijkt, vooral als je in de kindertijd niet de ervaring van veilige scheiding hebt gekregen .
Pixabay
Wanneer de ene partner volledig opgaat in de andere, houdt hij op te bestaan als een afzonderlijk persoon: zijn interesses, vrienden, carrière, dromen – alles wordt opgeofferd op het altaar van de relatie. Aan de oppervlakte ziet het er prachtig uit: “ik leef met jou”, “jij bent de hele wereld voor mij”, maar binnenin zo’n constructie ontwikkelt zich een monsterlijke spanning.
Want het is onmogelijk om voor twee mensen te ademen, het is onmogelijk om verantwoordelijk te zijn voor andermans emoties, het is onmogelijk om de enige bron van betekenis te zijn voor een ander – het is een onmogelijke last die vroeg of laat zelfs de sterkste rug verplettert.
Een onderzoek uit 2022 bevestigt: mensen met een hoge mate van co-dependentie vertonen meer negatief gedrag in stressvolle situaties en zien meer problemen in relaties, terwijl het aantal positieve interacties dat ze hebben niet toeneemt .
De paradox van grenzeloze liefde is dat het de band niet versterkt, maar vernietigt: je vergeet waar jij eindigt en de ander begint, en in deze mist gaat het meest waardevolle verloren – respect voor de individualiteit van de partner. Je kunt immers alleen respect hebben voor iemand die jezelf is, niet voor iemand die je schaduw is geworden.
Gezonde grenzen gaan niet over kilte en afstandelijkheid, zoals veel mensen denken, maar over eerlijkheid: “Dit is wie ik ben, dit is wat ik nodig heb, dit is mijn positie” . Als je dit tegen je partner kunt zeggen zonder bang te hoeven zijn voor afwijzing, als hij of zij je hoort en niet probeert je te veranderen zodat je in zijn of haar format past, dan ontstaat er echt vertrouwen.
Het is niet gebouwd op een fusie, maar op de ontmoeting van twee zelfvoorzienende mensen die ervoor kiezen om samen te zijn omdat ze zich goed voelen, niet omdat ze bang zijn voor eenzaamheid.
Grenzen zijn geen muur die je optrekt tussen jou en degene van wie je houdt, ze zijn juist het hek waarachter je in vrede kunt groeien, wetende dat je territorium veilig is. Psychoanalytici herinneren ons eraan dat ware liefde alleen mogelijk is tussen twee individuen die niet bang zijn voor eenzaamheid en die hun partner niet als steun gebruiken.
Alleen als je heel bent in jezelf kun je je heelheid delen met een ander zonder hun ziel terug te vragen.
En dit is de paradox: hoe sterker je persoonlijke grenzen zijn, hoe dichter je de ander bij je kunt laten komen, omdat je niet bang bent – je weet dat je niet zult oplossen, dat je jezelf niet zult verliezen, dat je niet zult verdwijnen in deze prachtige samensmelting.
Lees ook
- Waarom is conflict onvermijdelijk en hoeveel is er nodig voor een gezonde relatie? De psychologie van ruzie als daad van liefde
- Waarom we bang zijn om echt lief te hebben en waarom we gevoelens veranderen in een businessplan

